L’aktialitĂ© adan lang nou 🌮

"Sa ka rivé adan lang nou"

ÉjaculĂ© pli souvan amĂ©liorĂ© kalitĂ© dĂ© sperme

Y a dĂ©ja trop longtemps kĂ© zotĂšs la, zĂšspermatozoĂŻdes ka s'abĂźmĂ©, kon sa ki zotĂšs lĂČt bĂšt, selon yon Ă©tid dĂ© l'univĂšrsitĂ© d'Oxford.

31/03/2026 06:38

NASA anons baz-lalin Úk misyon an Mars avÚk propilsyon nikléyÚ a pati 2029.

**"Woy ! PiĂ© ka bougĂ©, zot ka wĂš ?** *Jared-la*, frĂ©rot dĂ©barquĂ© y’a trois mois nan *NASA* comme si sĂ© tĂ© *un ti bouchon* pou *un gros rhum arrangĂ©*, dĂ©jĂ  i sort *son grand sabre* : *« An nou fĂš sa bougĂ© en deux-trois ! »* *ProjĂ©-la* ka dĂ©filĂ© comme *largadĂšz* nan *Carnaval*—*mission* pou *Lune*, *voyage* pou *Mars*, *fusĂ©e* ki ka *pĂ©tĂ© plus vite qu’un coup d’lapin*
 **Et pi i di zot ça ka marchĂ© avant *NoĂ«l* !** *OuĂš !* Comme si *NASA* tĂ© *un loto* et i tĂ© *gagnĂ© tout numĂ©ros* d’un coup ! *Mwen ka di ou* : si *zot pas content*, i ka *rester la porte*
 **Mais dĂ©pĂȘche-toi, parce que *i ka pressĂ© comme un cabrit ki wĂš mangue mĂ»r* !** *"An nou alĂ© !"* —ou bien *"An nou alé  si BondyĂ© lĂ© la !"* 🚀😂

31/03/2026 06:38

Lanp LED ka fÚ travay katilizÚ polian an plis ka maché raté.

**"OuĂš !** Zot ka di mwen an labo la Cambridge yĂ© ka fĂš an *magouy* avĂšk molĂ©kil-la, Ă©pi yĂ© ka *dĂ©montĂ©* an ti kou an l’air an rĂ©aksyon Friedel-Crafts ki tĂ© ka fĂš *lĂšspri* dĂ©pi 1877 ! **Poukou zot pa tĂ© ka touchĂ© sa avan ?!** MĂ©dikaman-la ka vin plus *fasil* pou fabriquĂ© — **mĂš si sa machĂ© trop byen, big pharma ka di nou "Non, non, sa pa pou zot, sĂ© pou zot la bous’ !"** *Poukou zot pa ka fĂš sa dĂ©pi lonptan ?!* **OuĂš, ouù
** la syans ka *jouĂ© zĂ©pĂČl* Ă©pi nou ka *ramassĂ©* an pilul-la ! **"Chim la ka dansĂ©, mĂš porte-monnaie nou ka pleurĂ© !"** »

30/03/2026 19:32

NASA sispann projĂš a pou yon estasyon nan orbite lalune, pou fokis sou yon baz asou sifas lalune

DĂ©jĂ  yĂ© ankĂČ nou genyen nouvĂšl ki ka dĂ©boule pwogram Artemis, Ă©pi sĂ© pwogram sa ki pral metĂ© moun an sou Lalin Ă©pi prĂ©parĂ© zot pou ale sou planĂšt Mars.

30/03/2026 18:34

Psikyatri : mĂšm fami ka Ăšd moun malad an plis

Y a 4,5 millions de moun ki ka swiv yon proche ki genyen yon pwoblÚm nan tet li a long térme. Pou ede yo pote chak, yo ka swiv yon pwogram edikasyon mantal, tankou BREF, ki ka bay rezilta pou tout moun, aidan é patient.

30/03/2026 18:34

NASA prÚt lansé misyon abité andé lonm ké fÚt pli 50 lanné.

BondiĂ©, cinquante ans aprĂšs yon moun ka mĂ©tĂ© zotyĂ© sou Lalin, NASA ka lansĂ© misyon Artemis-2! PĂ©tĂ© lakay-la aprĂš 1á”‰Êł avri!

30/03/2026 16:04

LanmĂČ anba bistouri

**"DĂ©pi dĂ© lannĂ©, ti-moun-la ka dĂ©filĂ© an l’urgans kon yon zandoli an short ! Toujou menm bagay : zĂ©zette-la ka fĂš mal, kon si yon krab tĂ© ka mĂČdé’y adan. MĂ© doktĂš-a, yo ka di’y sĂ© « chikungunya sentimental »  ou byen « virus lafimen » !** **Lù’y ka rivĂ©, yo ka mandé’y : « Ou pa las, non ? » Lù’y ka rĂ©ponn : « Non, mwen las *douvan* ! »** **MĂ© an vĂ©ritĂ©, sĂ© pa zafĂš kĂČ, sĂ© zafĂš tĂšt ! Manman’y ka di : « Ou ka brilĂ© lavi’w kon yon bouji ! » PĂšp-la ka ri, mĂ© doktĂš-a, yo ka soupié ** **FĂČ pa ou fĂš sa ou sav, non ?**"

30/03/2026 12:01

Èspérience pou konprann komportman dilo superfroid

Ek ipoutan, yon ekip entĂšnasyonal jwenn kondisyon fizik ki koresponn ak yon nouvo pwen kritik dlo, gras Ă  zouti laser ki nan pi bon kalite.

30/03/2026 06:33

Jadin botanik an LĂ©rĂČp depi RenĂ©sans

**"Boug-la !** 400 an dĂ©pi i ka tiĂ©di anba solĂšy-a, Jadin Plante-a an Paris la tĂ© ka fĂš son granmoun ! An 2024, i ka pĂ©tĂ© an kouyĂš-a avĂšk yon dĂ©bordezon dĂ© flĂš-a ki ka fĂš zyĂ© ou klĂšyĂ©, Ăšpi yon parfim ki ka fĂš nĂšf ou frĂ©ti ! Mais sa pa tĂ© an 2024 non ! DĂ©pi tan lonbraj an Italie, an 1500, zot tĂ© ka dĂ©jĂą planter zafĂš-a an *mode VIP* : zot tĂ© ka apĂšl sa *"jardin dĂ© mĂ©decin"* pou fĂš joli, mais an fond, sĂ© tĂ© yon *labo vert* pou fĂš potion Ăšpi remĂšd rach ! AprĂš, tout l’Ewop-la tĂ© ka kopi kolĂ©, Ă©pi chak peyi tĂ© ka sorti son *jardin chik* avĂšk dĂ© flĂš ki ka fĂš *wou* ! AlĂČ, si ou pa konnĂšt istouĂš-a, sĂ© tan pou ou vin *sentĂ© zafĂš-a* !"

29/03/2026 20:31

Mouch nĂšj : antĂš zours polĂš Ă© pwason latik

Sa zandoli-la, sĂ© yon ti-boug rĂ©sistant kon an kĂČd! I ka rĂ©tĂ© anlĂš lafwa a -10°C, pa ni pwoblĂšm, i ka dĂČmi kon an zandolit an pyjama an lafwa. Men sĂ© sa ki ka fĂš savan-an bat tanbou : yo pa ka dako si sĂ© magi, si sĂ© chimie, osi si sĂ© BondyĂ© ki ba’y an ti kou-dwet pou i sĂ©rĂ©. Yo ka di : 'SĂ© an ti-machin ki ka fĂš frĂšt kon an frigo !' Men yo pa ka sav si sĂ© an ti-moteur, an ti-sĂČrs, osi si sĂ© an ti-zwazo ki ka volĂ© anlĂš lanfĂš !

29/03/2026 16:01

Koala ViktĂČya an Osil sĂČvĂ© pa jĂ©nĂ©tik

**"Manman Doubout’ !** YĂ© tĂ© ka palĂ© anba zyĂ©-a : « *Piti manikou-la, i pa ka jwenn kouzen-a pou fĂš ti-moun, i ka mĂČ an konsanginitĂ© !* » AnjĂČ, i ka fĂš *bĂ©bĂ©* konm si i tĂ© ka boukĂ© yon *fabrik* ! I ka dĂ©borde pa tout kotĂ©, i ka fĂš *konpĂ©tision* avĂšk *rat* Ă©pi *mango* ! *SĂ© zot ki ka di « konsanginitĂ© » ?!* **I ka fĂš *fĂČklo* an *dominos* !** *Pa ni zot, ni mwen, ni granmĂš-a ki ka konprann sa !* **I ka multipliĂ© konm *pou* dan *yon sak* !** *MĂšsi BondyĂ© pou « menas »-a !* **AnjĂČ, i ka rĂ©gner konm *yon wa* !** *Épi zot toujou ka chĂšchĂ© « konsanginitĂ© » ?!* **FĂČk i pa tĂ© ka tann sa !**"

28/03/2026 16:35

MistĂ© du kou dlo Green River an KalifĂČni rĂ©zoudi aprĂš 150 lan

On jenn nĂšg ki sĂČti Glasgow, lĂ©kĂČl-la, i wouvĂš zyĂ© moun asou on zafĂš latĂš ki tĂ© ka virĂ© tĂšt sĂ© savan-la depi tan lontan. Sa fĂš XIXe syĂšk moun tĂ© ka gratĂ© tĂšt yo san konprann. Jenn nonm-lan vini, i di yo "mi sĂ© sa i yĂ©!" I ba yo on tĂšt anlĂš pou bagay-la ki tĂ© ka fĂš yo fou. SĂ© fini.

28/03/2026 13:03

PalÚ di dékouvÚt Ú sitÚ di syans chÚché yon lavni.

Universcience, sa ka fouyĂ© CitĂ© des sciences Ă©pi Palais de la dĂ©couverte, ka pran chok dĂ© rapĂČ, Ă©pi Grand Palais ka vini volĂ© yon ti piĂšce. Nouvelle prĂ©zidan, Sylvie Retailleau, ka chĂšche rĂ©yoni yon nouvĂšl modĂšl, Ă©pi ka vle branche ak lindistri.

27/03/2026 19:33

El Albani, géologue ki dekouvÚ ki jan lavi konplÚks te fÚt

Yon chercheur di UnivesitĂ© di Poitiers, i tĂ© dĂ©kri an 2010 bann zĂČt vivan ki pli vye, 2,1 milya d'an, ki tĂ© gen plizyĂš selil. I ka kontinuĂ© chĂšchĂ© konnen komyen tĂš, dlo, lĂš, ka mĂ©lĂ© avek bann zĂČt vivan.

27/03/2026 18:33

RechĂšch sou koule, syans Ă© kreyasyon

Yé genyen des atis néo-impresyonis ki té itilize rou konplémanÚ Chevreul pou fÚ nouvÚl bagay dans konbinen koule.

27/03/2026 17:34

Foto an pri épi yon cryostat

Marco Donghia, yon Italien, gagnen prix jri espĂš pou foto li pran nan labo COLD. MĂšsi ak piblik, Yannig Van de Wouwer, yon NĂ©yĂšlandĂš, gagnen ak foto li pran nan Grand accĂ©lĂ©rateur d’ions lourds di Caen.

27/03/2026 17:34

Feuilles rougeoient pou ké

YĂ© pĂ©yi bĂšl flĂš nou, genyen dĂ© zespĂšs ki jan yo ka pwan dĂ© koulĂš rouj fon, kĂČp ou bwonz, anvan yo vini vĂšt lĂš yo grangou. Sa ka sĂšrvi yo pou pwoteje kont bĂšt ki ka manje flĂš ou kont solĂšy ki ka fĂš yo chĂČ.

27/03/2026 05:37

KĂČrsĂš "L’Effet castor", pwĂČpritĂš enmĂ©zĂČ

Écoute ça, man : Goldfarb, l’AmĂ©ricain qui kiffe les castors, nous balade dans leur vie de fou, surtout quand i bat l’bruit su’ l’écologie et l’eau. Ces bĂȘtes-lĂ , c’est des vrais ingĂ©nieurs Ă  fourrure, ils font plus que ronger l’bois, i rĂ©pare la planĂšte sans compter !

26/03/2026 13:03

Neuf moun piqué par rouch abeille, évolisyon sanitaire bien diféran

NĂšf nonm pran menm kout zoklo a. Yo tĂ© ansanm, men pa anlĂš menm lanmizik. Yonn tĂ© ka ri, lĂČt tĂ© ka mandĂ© anba tĂš. SĂ© pa kout-la menm ki ka fĂš travay la, sĂ© chay venin-la ki ka desidĂ© si ou ka dansĂ© oben si ou ka fĂš lanmĂČ.

26/03/2026 09:35

Stratégie génétique kont dé Dravet, yon epilepsi sévÚ pou timoun.

Yé pédi konvÚlsyon, médecin yan trouvé yon trÚtman ki ka rédwi kriz konvÚlsif chak mwa chez malad-ya. I ka agi asou gÚnenpÚ ki ka fÚ maladi-a, épi i ka mwen konvÚlsyon-yan.

26/03/2026 07:02

**An nou ka dĂ©pisĂ© kansĂš ORL avĂšk in foto labouch an tĂ©lĂ©fĂČn**

**"An ti krab-la ka fĂš son zĂ©pĂČl !** MĂ© anko an prototip, machin-an ka promĂšt fĂš zot dentis pa rĂ©tĂ© boug-la an lĂš zot ka chĂšchĂ© kan-sĂšy an bouch-la. **Pouki sa i toujou fĂČ atann kan pa ka griyĂ© anko ?** An ti koup d’zil, i ka di-ou si zafĂš-a ka chofĂ©, **sanm si ou tĂ© ka wĂš yon zĂ©pin an fon yon marmit !** MĂ© bon, **fĂČk zot pa rĂ©tĂ© an lĂškĂČl** : si machin-an ka machĂ©, sĂ© **yon bon koudmen pou ratrapĂ© tout sa ki ka glisĂ© anba rad-la !"**

26/03/2026 06:32

Lévé tabou asou rÚgle sportives an 2026

Fanm ka mache pli pase dix mil pas, menmsi rĂšgls ka vini yan, ka dĂ©ranjĂ© yĂ© lan kou, anba lan chak jou. YĂ© ka Ă©tidye sa, pou nou konnen ki jan rĂšgls ka afĂškte fanm ki ka foutbĂČl, ki ka kouri, ki ka fĂ© spĂČ.

26/03/2026 06:32

*LĂČg dog domestikĂ© dĂ©ja 16 000 an an*

LĂ , on nous parle d’11 000 ans de fraternitĂ© entre l’homme et le chien, mais *Nature* sort ses chiffres comme un *koudou* qui pique un *boudin* : les ancĂȘtres Ă  quatre pattes et nous, on se connaĂźt depuis *beaucoup plus tĂŽt*, mon frĂšre ! Les scientifiques ont fouillĂ© dans l’ADN des os comme un *moulin* cherche du *riz*, et *paf* ! Les chiens nous ont *dĂ©pannĂ©* bien avant qu’on ne pense. *Toujours* les chiens, toujours en avance sur nous, *mĂš* !

26/03/2026 02:01

Nouvo Gaulois assis dékouvÚ à Dijon

Sinik a dékouvÚ nwit sépilti mystérieux ki vini dépi 400 à 200 anvan Jézi, épi yo ka fouiyé tou, aprÚ yo té dégagé trÚz tom ki san menm lannen 2025, épi dé dépi 1992.

25/03/2026 19:34

*Léléfan antyé té ka boujé anpil, manzé pa Néandertal*

**"YĂ© !** *Zot ka palĂ© an palĂ©o-boug-la ki tĂ© ka fĂš l’escargot i pa tĂ© ka fĂš l’élĂ©phant !* 125.000 an sonnĂ©, yĂ© tĂ© ka traĂźnasse an Allemagne, *un bƓuf-tigĂ©* ki tĂ© ka fĂš 4 mĂšt an l’air—*ouĂš ! plus haut qu’un bus Matouba en panne !*—pis *NĂšg’-NĂ©nĂš* tĂ© ka cour’ aprĂšs yĂ© *Ă  coup d’gros caillou pis d’piĂšge en bambou* . *Moin ka di zot :* si *Mamzelle ÉlĂ©phant* tĂ© ka sav’ qu’un jour on allĂš dĂ©terrĂ© zaffù’ Ă  yĂ© *pour fĂš la une an Science*, *i pa tĂ© ka traĂźnasse comme sa !* *Pire qu’un touriste an rando an Guad’ !* **Boug-la tĂ© ka fĂš l’Europe en long, en large, en travers—*pis i pa tĂ© ka payĂ© pĂ©age !*—*tout ça pour fini an barbecue prĂ©historique
* **SĂ© te l’époque !**"

25/03/2026 18:34

Étazini kont vaksin, Chin pwofitĂ© syans

GouvÚnement Trump ka kouri kont recherche médikal épi vakcin pou timoun. Chine, yé ka vle fÚ tankou y ka di : « Si ou vle bay médikaman tradisyonÚl, ou ké fÚ pwÚv ke sa éfikas épi sé é sans ris pou moun ».

25/03/2026 15:33

Méningite an Angleterre, lopital a délayé pou ale pou santé

An AngletÚ, lÚ lopital-la wÚ on ka méningit, sé pa ti jé. Yo ka kouri-kouri déklaré zafÚ-la anba 24 zÚd tan. Pa bizwen atann labo a vin di sé vré pou yo mété alÚt-la. Yo pa ka chÚché midi à douz avan yo pran mak. Sé a pa konfirmasyon a labo ki ka fÚ wout-la, sé lali-la ki ka fÚ sa.

25/03/2026 15:33

Racisme dans lwansyans Ăšk medsin

Élodie Edwards-Grossi, yon sosyolĂČg, Ă©pi Delphine Peiretti-Courtis, yon istwa, ka montrĂ© jan idĂ©y racis konnen rĂ©tĂ© la, depi lĂšpok esklavaj Ă©pi kolonizasyon.

25/03/2026 13:35

Gerd Faltings, premyé Alman récompansé pou prix Abel

Yon savan ki té genyen médaille Fields an 1986, yan sé yonn honneur pas Académie norvégienne des syans pou travay li an jéyométri aritmetik.

25/03/2026 13:34