L’aktialité adan lang nou 🌴

"Sa ka rivé adan lang nou"

Priz fè yo monté anba l'flèch yo anba l'enerji yo

Insee ka fè gwo kout-fè, i di nou pri a pa ka laché. An Mas-la, lafyanstik té ja moute 1.7%, mé yo ka prévwa i ké pété plafon pou prentan-an. Yo ka atann i pasé 2%. Pli fò ki sa, yo ka di nou, sé pa flè prentan an ki ka fléri, sé lajan nou an ki ka pété ponp. Mèt a kaz-la ka pliché, é yo ka ri. Gwadloup é Matinik pé ké laché nonpli. Yo ka ba nou on ti souf pou ri anlè mizè nou.

31/03/2026 10:04

FNSEA ka vlé pli fanm dan konsey administrativ

Bann pèp lakaj ki ka souflé anba kanno an mèkredi 2 avril an Kayenn, va jwenn yonn ki va ka di'y : 'Mwen ka chwazi kouman mwen va travay pou ou !' Yonn sèl papye ki va sa ou ka bay zot pou lè zot ka fè kampagn, sa ka resemble an pil bagay anlèr : zot ka di zot ka genyen, anvi konprann zot ka pèdi !

31/03/2026 09:32

Dènye sekè afè Dian Fossey asasine an 1985 nan mòn Rwand.

Plis pase quarante lanhé dépi lèd lanmò syantifik lan, ki mò bay nan kanmanning li an Rwanda, yonn piès konviksyon kapab fè rebondi ankèt la, si li pa nan yonn labo polis franse.

31/03/2026 06:37

Pétrol : 1 mwa conflit, production anba

Wè wè! Gòj Ormuz-la sé gòj lò nwè-a, man. An 2025, sé té la tout biten té ka pasé, yon ka di tout komès-la ka vwayajé anlè lanmè-a. Men, dépi lagè-a ka chofé la ba, sé peyi Gòlf-la pa pé voyé pyès biten. Yo ka fèmen tiyo-a nèt, yo pa pé vann ankò. Sa ki fè yo séré kòlèt-yo a fond, dépi 25% jik a 80% di sa yo té ka pwodwi. Sé pa ti blag non!

31/03/2026 06:03

Menaces kontinyèl pou ekonmi ris sou kurs petwòl

Man kontwòl Moyen-Orient, larjant fédéral la ka pwòfité dèyè flanbé pri pétwòl. Men ekonomi réyèl la toujou anpan. Epi Kremlin la ka vini vakabonn antrepriz pou yo péyé laguè.

30/03/2026 17:32

Lantorité pa tann pawòl sou bio a kadmiyom

Anses mété-y dèyò : bio-la sé menm kannari-a ki chimi-la pou cadmium. Pa ni plis, pa ni mwen. Sa vlé di, menm kaka-a ka fèt anlè dé koté. FNAB pa dakò menm toubannman, yo ka hélé kon moun ki pèd kò yo. Yo di sé pa vré, Anses ka manti kon lapli. Sé an lévé-jou-a yo di Anses ka fè. Lòt savan-la ka di sé pa menm bagaj la non.

30/03/2026 14:33

L'UE ogmante koté pwézon makwèl malgré alyè syantifik

L'UE ki té prèvoi yon bès 70% nan pèch maquereau, fini pran déziyon pou yon bès 48% sèlman, swiv lanmè Angletè, Nòvèj, zil Féroé épi Island. La France pa t'opozé ko déziyon sa.

30/03/2026 13:31

Loraj blan an sousòl Bèljik

On bèl van i-dwogèn ka pété anba tè a Lorraine. I sanm i ka kouri kò’y anba tè a Belgique. Gouvènman Bèlj la ka pété kabann, yo ni on ti lari-la pou sa. Yo lé mété tout mwayen pou fouyé tè-a é trapé lajan-sila. Yo wè-sa kon on manman richès natirèl. Sa ka fè yo rèspèkté loto-a anba tè.

30/03/2026 13:03

Transportè yo prèvoi opérasyon escargot pou lundi maten an Ile-de-France kont pri gazolin

Périphérique-la ké maché dousman dousman, kou on zécaro. 110 oto é 70 kamion ka pwan la rou pou yo fè on koutèd ant 10è é 11è dou maten. Yo ka montré gouvènman-an sé pa jé, paskè pri gaz-la monté anlè, é gè-a ki lwen lwen ka fè nou péyé. Yo di Gouvènman-an pa ka fè ayen.

30/03/2026 08:32

Pestiséid : premyé kòd pou sav sa ki ni anmè anba nou

Épi nou, yé ké dégagé zéré anlè nou : zerbisid, enséktisid, fongisid, tout sa ka volé anlè nou, menm an vil, dapre sa Atmo France ka bay nou konèt.

30/03/2026 08:32

Gèrè an Ukrèn, chyen-yan vin militè

Chien ké yé pèkè, léjè, sò, près zon konflit, yé ka viv byen, paske kondisyon-yé a ka fé yo soviv nan milyé malè.

30/03/2026 05:32

México : maré nwa souille plaj, kolè ékolojis.

Sé pa an ti tak luil non, sé an vré goudjè luil nwa ka salé plaj a Golf Mésik la dépi dé twa simenn. Sé asosiyasyon-an ka di gouvènman-an ka fè zafè chyen, yo pa jéré anyen. Yo ka fè zansèt, yo ka di sé pa gwan biten pou sé tourist-la pa kouri. Yo pito kwè lanmè ka ba nou luil pou fri fritay an plas a krab. Yo ka kaché larivyè a pou yo pa pèdi lajan-an.

29/03/2026 19:32

40 zespès migratèy, koumo lot’ jéant Brézil é yèn rayé, ka jwenn yon pwoteksyon entènasyonal.

**"Anba kòd la, sé pa yon ti kout-lalang pou zyé !** Depi dimanch, gran manman *Konvansyon-an* té klaké son do a té pou zot : *‘Zot oblijé !’* Ou pa ka fè *sé zépòl-la* kité krabinè anba pléy, ni bloqué chimen-a pou yo ka fè *gran balad* yo. Si yé menasé, sé *dlo klé* : ou dwe gardé yo san fann tèt-ou, sinòn sé *koudik* pou ou ! **"Mwen pa ka di ou ‘sé pa mwen ki té planté banan-y’** — si zot laché bal, sé *zot ki ka ramassé zafè-a* !"**

29/03/2026 19:02

An Matiwék-là, woutyé épi agwikiltè déyò mannifèt kont ojmans pwix labitay.

Samedi 28 mas, deux manifs ont chauffé la capitale auvergnate. Transporteurs et agriculteurs, tout le monde était là, la rage au ventre. Ils ont crié leur colère contre les mesures du gouvernement qui les laissent sur la paille. La situation économique est grave, et ils en ont marre de manger des couleuvres.

29/03/2026 10:01

Siyan kont fwèm saumon Pure Salmon an Gwadloup

Woy, sa ki ka maché anlè sa ? Yo vlé fè nou manjé dlo sal épi zékal anba tè a ?! Zot pa wè sé manman-natir-la ka fè la gòlò dèyè yo ?! Fòk yo lésé nou trankil, pa fè nou pété tèt’w anlè ékosistèm-la ! Si yo touvé onlo zafè, sé pou yo krazé tout, épi yo ké kéyé nou anba dégradasyon ! Manman-dlo ka krié, zot pa tann ?! Fòk yo arrété bêtiz-la avan nou fini anba dézòd !

29/03/2026 05:32

Changement d'heure, pou ki sa kritiké

Dimanch maten, nou ka pèdi yon èd, mé nou ka ganyen yon lòt : à 2 zè, sé 3 zè. Sa té kòmanse an 1975, lè pétwòl té vin chè, pou nou pwoteje nou kont kòs épi.

28/03/2026 17:03

Chalutier coulé : patron noyé, matelot sauvé

L’épave à Cassiopée II, an lòt jou, ka fè mal à tout moun an baie Saint-Brieuc ! An ka di yo, sé an pièj pou bato. Men, sé kisa ki fè li koumé ? Bèk ! Yo pa sav, yo pa di. Mèfè anpil, an di ou !

28/03/2026 14:01

Misté du kou dlo Green River an Kalifòni résous aprè 150 lan

Yon jenn chèchè di Inivèsite di Glasgow vini avèk yon èsplication pou yon bagay étrange ki gwennè jéyològ la depi syèk XIX.

28/03/2026 13:02

Nijeria, rafinri Dangote marche byen, pénouri pétyèt

Yon gwosen richard nigérian fè yon gwo pwojè konstriksyon bò'd Lagos, épi kòmanse vann gazolin nan lot peyi afriken.

28/03/2026 11:37

**Billet avion, géants pétro : coût réchauffément détaillé**

Kèstyon-la sòti la! An létid-la mèt tout moun a nu. I di klèman : chak ti fimen ki ka sòti an chimen-la, sé an kouto ki ka pété kab la. Léta, gwo konpanyi, menm ou menm, yo mèt non zòt anlè papye-la. Yo kalkilé jis dépi ki bò la mizer-la ka sòti. Yo ka ba nou an lis long kon jou san pen.

28/03/2026 11:01

Routiers manifeste samedi kont prix gazole

Krach énégetik la, wouté an danjè ekonomik. Òganizasyon pwofésyonèl pa twop kònvenk pa mizèè gouvènmantal, yo apèl à aksyon 28 mas épi tout semen ki vin.

28/03/2026 06:04

Meningit ka fè plis 250 000 mò an 2023, Afrik pa lwen

**"Fòk nou wouvè zyé ! Vaksin-la ka fè jwé, mé méningit-la pa janmen lésé pitit-nou an repo. Sé toujou sé péyi-a ki pa ni lajan ki pran kou. Progrè-la ka maché an ti pas d’krab, épi l’ONU ka rété lwen bò lè-y té ka rèvè. Fò nou di yo : « Ou ka palé, nou ka soufè ! » Mézanmi, sanblé sé pa jou pou nou fè la fèt…"** **"Épi sa ki pli cho : yo ka di « santé pou tout », mé sé « santé pou tout… ki ni lajan » !"**

28/03/2026 04:00

Soigner planète, ça bon pou santé

Lutton kont klima ka lévé, sé yon chouk pou nou santé, médecin Kévin Jean ka di dans liv li « A nou santé ! ». Alò, chanjman ekolojik sé pa yon chemen dlo, menm si nou ka gagnen an kalité lavi.

27/03/2026 19:33

Gouvènement anonsyé yon ti plan pou ede pwofèsyonèl ki pi afèkteman

Gouvènmè ka ba doukman bay péyi, péche, épi kèk machin rou, yo ka genyen 70 milyon éwo aprèl, épi si pri lyé pétwòl pa desann, yo ka kontinyen ba doukman.

27/03/2026 19:33

Guerre au Moyen-Orient : prix carburant monte, intérêt pour voitures électriques grandi

Moun ki kondwi an Frans, yo pran konésans, yo vire so kléyan élek, ki ka rapòte 4% nan mache okazyon. Yo atann bèl déklarasyon gouvènemental sou yon twazyèm vag leasing sosyal.

27/03/2026 16:33

Taksi Hanoï an Vietnam pran pil kont pétrol paske lagèr an Iran

Gouvènmènt Vietnamien ka dézespéré, prix ka monté anlè, alò i ka réduit dépendans li bay pétwòl étranjè, épi i ka lèvèy kèk tax, pou yon ti jan.

27/03/2026 13:32

Suez sous pression dans l’Hexagone

Yé nou ka voyé konmen konpa an nwèt, tribinal an nèt annilé yon apèl ofè o lwès d'Île-de-France, épi agglomérasyon sid la pran position pou rékipéré pwopriyété rézo dlo, konmen sivé a kè modèl istorik nou.

27/03/2026 11:37

Trafik mètè guépards ant Somaliland é péyi Golfe

Riches déposants d'zanimò yo an péninsule Arabique, yé ka chache tigè a, mé yo pa ka genyen li. Nan Somaliland, yé ka fè konmès, yé ka vanné, mèt l'espès ka disparèt.

27/03/2026 06:03

Guerre an Iran, ki jan pou tranzisyon énégetik an Éwòp ?

Léta éwopeyen divizé kom syé ki fé pou rédui chòk-la dé pri pétwòl é gaz. Nou konnen solisyon-yan, élektrifikasyon, ba limon pou achte vélòk élektrik, mé ça mande lajan pou envesti.

27/03/2026 05:37

Pêcheurs à Boulogne-sur-Mer, pa y alé lanmè paské gazòl chè

An Bwologn, lajanmè-a ka pran difé. Gaz-la fè an sèl kouri-monté ki yo pa ka pwofité. Yo pito rété bò lajòl-la olyé yo pèd lajan. Sé vréman en-wè: gaz-la twò chè, yo pa ka fè lajanmè ankò. Yo ka di "Pa ka pèchè si ou ka pèd kòb." Papiyon pa ka valé zo.

27/03/2026 05:37

Greenpeace France ka viré yon ka sé zanmi-yo anvan lété.

ONG-la di yo ka koké an chok, pas yo pa ka vini kouyonmant kon sa épi pòch-la ki rèd. Tout moun-la anba chok, yo pa tann sa.

26/03/2026 20:03

**Chok anèji ka mèt filyè mannyè an difikil**

**"Pétrol an lè pou mont’ an lè, gaz la ka fè kabrit—tout sa ka chofé pri a manjé jiska asou zabitan anba tab’ ou!** Moun ki ka planté banan’ i pa ka sav si i ka planté pou li ou pou EDF, machanné la ka fè konpèt ansanm ak pompist’ pou savé ki an ki ka ganyen plis. **"Négosiation" yo té fin’ fin’… mais kou sa, sé ankor "réouverture" ki ka sonné—mèsi Poutine!** 2022 té yon réchòf, men là, sé on ti **"inflation bouyon"** ki ka mitonné… épè, sé pa pou nou té ka manjé sa! **"Pri a vié"** ka mont’ kòm zépin an mò—ansanm ak lakolè a nou!"**

26/03/2026 19:04

Nestlé poursuivi pou déchèt sauvaj près Vittel, 750 000 ewo d'amann requis

Jodi à Nancy, koté procès-a ka kontinye, pèson-yan ki plentif é piès civiles, yo mandé ankò pou yo ka fè dé expertiz nouvèl, épi ki pa ka dépendé de pesonn, pou yo ka prouvé cléyèman si dlo yo épi tè-a nan déchèt sauvaj-la dan Vosges yo ka pèdi pwopriyété yo.

26/03/2026 18:33

« Étid 'Kasto' : an richès sou an pilie èssansyel »

Ben Goldfarb, journaliste écolo américain, nous fait découvrir la vie de castor, ce petit génie à fourrure ! Pas juste un animal mignon, non : un vrai sauveur de la planète ! Avec ses barrages, il répare les dégâts qu’on fait, il nettoie les rivières, il régule l’eau... Bref, un vrai pro du bricolage écologique !

26/03/2026 13:03

Ours an Pyrénées ka pli, men gen poublèm nan jénétique.

Yo ka konnen, OFB ka konte 108 ours an Péyénè an 2025. Konsangnité ka monté, diversité jenetik ka desann, sé sa OFB ka di.

26/03/2026 12:04

Rapò syantifik sou PFAS rekòmande restriksyon nan Linyon Ewopeyen

Fok pwaizon-la ka pwan laj. An sé an rapò ki sòti an Ewòp ki di pollyan éternel-la sé danméré-a. Sa pa ka fè nou ri menm. Zafè-la pa ka pèdi, i ka mété nou an danjéré pli an pli. I ka pwan kou pou kò nou épi pou lanviwonnman. Sé pa dé ti za fwa, sé on danjéré ka monté anlè.

26/03/2026 11:03

L214 dénonce sévices grave kont bèf an Martinik.

Asosyasyon pou défann bèt yo, yo mandé préfèktya Martinik pou yo fé fermé abatoè piblik Lamentin tout douc, épi yo pòté plent kon poukisò Fort-de-France pou « maltraitman grave ».

26/03/2026 10:03

Ékolojis éperdus an mèr

Lè yo ka palé di "météo" an 2020, an kay six municipalités ki ka souflé épi yo ! Mais astè, an kay anlè yo, an kay anlè yo ! Pa ni zansèt pou anmèzé lèzòt, pa ni pédagogie pou fè konprann… An ka di : "Yo ka rantré anlè yo anba plenn, san yo pa ni pwent pou sispann !"

26/03/2026 08:01

Tè a tremèl an Alzas pou ekstraksyon de lyityom

Nò di Bas-Rhin, moun ka pran pou yo kont dévlopman pwojè ekspwatasyon "lò blan", ki nésè pou fabrikasyon batriy électrik, epi ki gen nan dlo cho ki sòti di pwofondè tè a ; sa ka pwan lakay nou ak ti trèmman tè.

26/03/2026 05:31

Caisse dépôts va financé réacteurs EPR EDF dès 2027

Yo ka di anba lè, yo ka dépenser 4 milya d'euro an chak ané pou 12 an pou batay an 6 réaktor an. Mè zot ka konprann sa ? Mwen ka wè sa anlè zot dé! Zot ka jwenn lè, zot ka jwenn lajan, mé zot pa ka jwenn bon sen !

25/03/2026 21:32

Banque de France pa ka wè récession, menm si pétwòl monté à 145 dola.

Yé ké genyen 3 ipotèz ki fèt pa La France, épi sé sa ki pli malad an, yé ka kwè 2026 ké genyen 3,3% d'enflasyon, épi 0,3% dé krwaz.

25/03/2026 20:33

Biyolòj Mark-Anndré Séloz la fé lélòj bidivèsité-a

**"Biodivèsité-la, sé on trésò a zot tout !** *Ou ka wè ?* Li ka ba’w manjé, medikaman, lè, èk tou sa ki ka fè lavi-a dou. Mé zot ka maché sou li konm si sé on tapis volan ! Profèsè-a la ka sonn klakson anba figi’w : *« Ékouté, si nou laisé tout sa krabé, nou ni pi bonmanjé, pi lavil ni dlo, èk nou ka alé chèché zafè an lanmè konm on klòch ! »* Li ka mandé Gouvènman anba kou-baton : *« Sòti anba fès’w, protèjé sa ki ka fè nou viv ! Sinon, pi tan, nou ka manjé plastik èk nou ka bwè lè ! »* **Zot ka wè sa klè ou pa ?** *"Biodivèsité, sé on zafè a zansèt, mé si nou pa janmen wè zansèt nou, sé pa zot ki ka pèdi !"* **Kouraj, agi !**

25/03/2026 19:34

Orban menas pa bay gaz à l'Ukrain.

Komisyon an ka pousé pasyans, y a kriz nan Moyen-Orient épi move santiman ak Budapest, yo pa prè pou prezante pwojè a pou entèdi enpòtasyon lwil di Rusi nan Zèl.

25/03/2026 19:03

**Kòrens an Và : in mé Kréyòl pionnyé vitikilti bio an Fwans**

**"An ba an 90, Micho Latz, yé, i té ka fè bouyi an tèt tout moun pou vinn viré tout vinnyann an bio ! « An pa bézwen zengrais chimik, an ni zépòl an nou ! » I té ka di. Trantanné apré, vilaj-la té vin on pépiyè a zotò : tout moun ka vini pou gouter vin bio, ka fè lajan san konplikasyon. « I pa ni kriz isit, nou ni dé vin ki ka fè nou ri ! »**

25/03/2026 18:34

Iran di y pase bato ki pa an menas, Cosco rekòmanse rézèvasyon pou péyi di Zilé.

Téhéran anba lanmè, i pa bay okenn konnen klè, kisa kapitén bato ki soti nan peyi Golfe, oubyen ki pral nan Ewòp, yo kapab fè.

25/03/2026 12:04

Géyan pétwòl doubte ak ambisyon pou pétwòl vénézwèlyen à Houston

Yo pa ka pran risk, sékò kondisyon an toujou twò enkyetan, menm si Vénézwèl ka mande pou nou investi épi pri pétwòl ka monté ak lagè nan Moyen-Oryan. Konpayi pétwòl réuni au Texas, yo pa ka dépasé résèv yo, yo pa vle pran chans.

25/03/2026 12:04